การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารและครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 322 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ โดยด้านสภาพปัจจุบัน มีค่าความเที่ยงตรง ระหว่าง 0.80-1.00 ค่าอำนาจจำแนก ระหว่าง 0.64-0.88 ค่าความเชื่อมั่น 0.98 และด้านสภาพที่ควรจะเป็นมีค่าความเที่ยงตรง ระหว่าง 0.80-1.00 ค่าอำนาจจำแนก ระหว่าง 0.59-0.96 ค่าความเชื่อมั่น 0.99 และแบบสอบถามแนวทางพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีการจัดลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น
ผลการวิจัยพบว่า
1. องค์ประกอบสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู มี 4 องค์ประกอบ ดังนี้ 1) การออกแบบการจัดการเรียนรู้ 2) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ 3) การใช้และพัฒนาสื่อเทคโนโลยีเพื่อการจัดการเรียนรู้ และ 4) การวัดผลและประเมินผลการเรียนรู้ โดยภาพรวมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด
2. สภาพปัจจุบันของสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ส่วนสภาพที่ควรจะเป็นของสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู
โดยภาพรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด
3. ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูมี 4 ด้าน เรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ได้แก่ การวัดและประเมินผลการเรียนรู้
การใช้และพัฒนาสื่อเทคโนโลยีเพื่อการจัดการเรียนรู้ การออกแบบการจัดการเรียนรู้ และการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ตามลำดับ 4. แนวทางพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู มี 2 ด้าน ได้แก่ ด้านการใช้และพัฒนาสื่อเทคโนโลยีเพื่อการจัดการเรียนรู้ และด้านการวัดและประเมินผลการเรียนรู้
The objective of this study was to assess the needs of instructional competencies in active learning development of teachers. The participants of the study comprised 322 administrators and teachers in schools under Sakon Nakhon Primary Educational Service Area Office 3, who were recruited using multi-stage random sampling, in academic year 2025. The instruments used in data collection included a set of 5-point rating scale questionnaires, which the part of current state indicated validity index ranged from 0.80 to 1.00, discrimination power index ranged from 0.64 to 0.88 and reliability index was at 0.98, and the desired state indicated validity index ranged from 0.80 to 1.00, discrimination power index ranged from 0.59 to 0.96 and reliability index was at 0.99. Statistical used in data analysis were frequency, percentage, mean, standard deviation and Modified Priority Need Index.
The findings were as follows.
1. The instructional competencies in active learning of teachers comprised. Four components, namely 1) Instructional design, 2) Student-centered learning, 3) Use and Development of Media and Technology for Learning Management and 4) Educational Measurement and Evaluation. The components, in overall, showed high level of propriety.
2. The current state of instructional competencies in active learning of teachers, in an overall, was at high level of propriety, and the desired state, in overall, showed the highest level of propriety.
3. The instructional competencies in active learning development of teachers were prioritized as Educational Measurement and Evaluation, Use and Development of Media and Technology for Learning Management, Instructional design, and Student-centered learning. 4. The guidelines for instructional competencies in active learning implementation showed two main components, namely Use and Development of Media and Technology for Learning Management and Educational Measurement and Evaluation, and in each components consisted of 11 elements.
