การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ ศึกษาความสัมพันธ์ศึกษาอำนาจพยากรณ์ และหาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพของครู สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนการวิจัย แบ่งออกเป็น 2 ตอน ตอนที่ 1 การศึกษาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพของครู กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ ปีการศึกษา 2568 จำนวน 291 คน จำแนกเป็นผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 50 คน และ ครูผู้สอน จำนวน 241 คน จาก 25 โรงเรียน โดยใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ เกี่ยวกับภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.663 – 0.875 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.980 และแบบสอบถามเกี่ยวกับการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพของครู มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.465 - 0.780 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.958 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t - test) การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบทีละตอนที่ 2 การหาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการปฏิบัติตน ตามจรรยาบรรณวิชาชีพของครู สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 คน และทำการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา และการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพของครู สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 2. ผลการเปรียบเทียบตามความคิดเห็นต่อภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา และการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพของครู จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง พบว่า แตกต่างกัน และจำแนกตามขนาดโรงเรียน พบว่า ไม่มีความแตกต่างกัน 3. ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา กับการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพของครู มีความสัมพันธ์สูงในทิศทางบวก (rxtyt = 0.807) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 4. ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 5 ด้าน ได้แก่ ความเคารพนับถือ ความรับผิดชอบ ความซื่อสัตย์ ความยุติธรรม และความไว้วางใจ สามารถร่วมกันพยากรณ์การปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพของครูได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยสามารถพยากรณ์ได้ร้อยละ 87.90 และตัวแปรที่มีอำนาจพยากรณ์ที่ดีที่สุด คือ ความเคารพนับถือ (X5) โดยมีค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยของการพยากรณ์เท่ากับ 0.726 5. การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษามีแนวทางดังนี้ 1) ด้านความยุติธรรม บริหารงานอย่างโปร่งใส ปราศจากอคติ จัดสรรทรัพยากรและประเมินผลอย่างเป็นธรรม 2) ความรับผิดชอบ กล้ายอมรับผลการตัดสินใจ เป็นแบบอย่างที่ดี และไม่ปัดความรับผิดชอบ 3) ความซื่อสัตย์ ยึดหลักธรรมาภิบาล ตรวจสอบได้ และปราศจากผลประโยชน์ทับซ้อน 4) ความไว้วางใจ รักษาสัจจะ สร้างพื้นที่ปลอดภัยทางจิตใจ และกระจายอำนาจอย่างเหมาะสม และ 5) ความเคารพนับถือ ให้เกียรติศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ รับฟังความคิดเห็น และเป็นกัลยาณมิตรที่พร้อมสนับสนุนบุคลากร
The purposes of this research were to explore, compare, and examine the relationship, to determine the predictive power, and to establish guidelines for developing school administrators’ ethical leadership affecting teachers’ conduct based on professional code of ethics under the Secondary Educational Service Area Office Bueng Kan (SESAO - BKN), as perceived by school administrators and teachers. The research consisted of two stages: Step I was related to examining school administrators’ ethical leadership affecting teachers’ conduct based on professional code of ethics under the SESAO-BKN. The sample, obtained through multi-stage random sampling, consisted of 291 participants, including 50 school administrators and 241 teachers under the SESAO - BKN, in the 2025 academic year. The instruments for data collection were five - point rating scale questionnaires assessing school administrators’ ethical leadership, with discrimination power values ranging from 0.663 to 0.875 and from 0.465 to 0.780, with reliability coefficients of 0.980 and 0.958, respectively. The statistics for data analysis included percentage, mean, standard deviation, Independent Samples t - test, Pearson’s product - moment correlation coefficient, and Stepwise multiple regression analysis. Step II was to establish guidelines for developing school administrators’ ethical leadership that affected teachers’ conduct based on professional code of ethics under the SESAO-BKN. Data were collected from ten experts and subsequently analyzed using content analysis. The research findings were as follows: 1. The ethical leadership of school administrators and teachers’ conduct based on professional code under the SESAO - BKN, as perceived by participants, were at a high level overall and in each aspect. 2. The comparative analysis revealed that participants with different job positions exhibited statistically significant differences in their perceptions regarding school administrators’ ethical leadership and teachers’ conduct based onprofessional code. However, no significant differences were found when classified by school sizes. 3. A statistically significant positive relationship was observed between school administrators’ ethical leadership and teachers’ conduct based on professional code, indicating a high degree of correlation (rxtyt = 0.807) at the 0.01 level of significance. 4. Five aspects of school administrators’ ethical leadership - namely Respect, Responsibility, Honesty, Fairness, and Trust - could jointly predict teachers' conduct based on professional code at the 0.01 level of statistical significance. These variables accounted for 87.90% of the variance. The best predictor was Respect (X5), with a predictive regression coefficient of 0.726. 5. The proposed guidelines for developing school administrators’ ethical leadership suggest that: 1) Fairness: Administer operations with transparency and impartiality, allocate resources equitably, and conduct evaluations fairly; 2) Accountability: Accept the consequences of decisions, serve as a positive role model, and assume responsibility; 3) Integrity: Adhere to good-governance principles; ensure actions are auditable and free from conflicts of interest; 3) Trust: Maintain honesty, foster psychological safety, and delegate authority appropriately; and 4) Respect: Uphold human dignity, listen to stakeholders’ views, and act supportively and collegially to staff.
