การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา เปรียบเทียบ และศึกษาความสัมพันธ์ ศึกษาอำนาจพยากรณ์ และหาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อสมรรถนะทางเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ของครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 40 คน และครูผู้สอน จำนวน 213 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 253 คน จากโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา จำนวน 40 โรงเรียน ในปีการศึกษา 2568 ได้มาโดยการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.993 และค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.824 – 0.958 และแบบสอบถามสมรรถนะทางเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ของครู มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.988 และค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.661 – 0.910 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบ t - test ชนิด Independent Samples การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแต่ละขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก 2. สมรรถนะทางเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ของครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาโดยรวม อยู่ในระดับมาก 3. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา จำแนกตามจำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง พบว่า โดยรวมไม่แตกต่างกัน เมื่อจำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน พบว่า โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 4. สมรรถนะทางเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ของครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง พบว่า โดยรวมไม่แตกต่างกัน เมื่อจำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน พบว่า โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 5. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับสมรรถนะทางเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ของครูโรงเรียนขยายโอกาส มีความสัมพันธ์กันสูง ในทิศทางบวก (rxy= 0.745) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 6. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่สามารถพยากรณ์สมรรถนะทางเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ของครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา โดยมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ได้แก่ ด้านการสร้างวัฒนธรรมดิจิทัล และด้านการมีความรู้และทักษะเทคโนโลยีดิจิทัล โดยอำนาจพยากรณ์ได้ร้อยละ 56.90 และมีความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของการพยากรณ์ เท่ากับ +0.33142 7. การวิจัยครั้งนี้ได้นำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่สามารถพยากรณ์สมรรถนะทางเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ของครู 4 ด้าน ได้แก่ 1) การกำหนดนโยบายและทิศทางด้านดิจิทัล 2) การสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานและการบริหารจัดการด้วยเทคโนโลยี 3) การพัฒนาทักษะดิจิทัลของครูอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง และ 4) การสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์และการใช้นวัตกรรมทางการศึกษา
This research aimed to examine, compare, and investigate the relationship, to determine the predictive power, and to propose guidelines for developing school administrators’ digital leadership affecting teachers’ competency in Artificial Intelligence (AI) in Educational Opportunity Expansion Schools under Nakhon Phanom Primary Educational Service Area Office 1, as perceived by school administrators and teachers. The sample comprised 253 participants, including 40 school administrators and 213 teachers from 40 Educational Opportunity Expansion Schools, selected through multi -stage random sampling. The research instruments included questionnaires assessing school administrators’ digital leadership and teachers’ AI competency, had item discrimination indices from 0.824 to 0.958 and from 0.661 to 0.910, respectively, with the reliability coefficients of 0.993 and 0.988. Data were analyzed using frequency, percentage, mean, standard deviation, Independent Samples t - test, One - Way ANOVA, Pearson's product - moment correlation coefficient, and Stepwise multiple regression analysis. The findings were as follows 1. The school administrators’ digital leadership was overall at a high level. 2. The teachers’ AI competency was overall at a high level. 3. The overall school administrators’ digital leadership, classified by positions, showed no significant differences. However, when classified by work experience, statistically significant differences at the 0.01 level were found overall. 4. The overall teachers’ AI competency, classified by positions, showed no significant differences. However, when classified by work experience, statistically significant differences at the 0.01 level were found overall. 5. The school administrators’ digital leadership was positively correlated with teachers’ AI competency at a high level (rxy= 0.745), at the 0.01 level of significance. 6. The school administrators’ digital leadership that significantly predicted teachers’ AI competency at the 0.01 level were digital culture development and digital technology knowledge and skills. These factors jointly predicted 56.90 percent of the variance, with a standard error of estimate of ±0.33142. 7. The research proposed four guidelines for developing school administrators’ digital leadership to enhance teachers’ AI competency are: 1) establishing digital policies and directions, 2) supporting technological infrastructure and technology-based management, 3) promoting the systematic and continuous development of teachers’ digital skills; and 4) fostering professional learning communities to enhance knowledge sharing and the application of educational innovations.
