การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา เปรียบเทียบ ศึกษาความสัมพันธ์ ศึกษาอำนาจพยากรณ์ และหาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร การวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ตอน ดังนี้ ตอนที่ 1 การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุก กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร ปีการศึกษา 2568 จำนวน 332 คน จำแนกเป็นผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 90 คน และครู จำนวน 242 คน จาก 45 โรงเรียน โดยใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ เกี่ยวกับภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.665-0.855 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.958 และแบบสอบถามเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูมีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.722-0.868 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.981 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t - test) การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบทีละขั้นตอน ตอนที่ 2 แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 คน และทำการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก 2. การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โดยรวมอยู่ในระดับมาก 3. ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง และขนาดโรงเรียน พบว่า โดยรวมแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 4. การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง และขนาดโรงเรียน พบว่า โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 5. ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู มีความสัมพันธ์กันปานกลาง ในทิศทางบวก (rxtyt = 0.598) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 6. ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ด้านการสร้างบรรยากาศองค์การแห่งนวัตกรรม (X4) ด้านการมีวิสัยทัศน์เชิงนวัตกรรมและการเปลี่ยนแปลง (X1) และการทำงานเป็นทีมและมีส่วนร่วมเชิงนวัตกรรม (X3) สามารถร่วมกันพยากรณ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โดยรวม ได้ร้อยละ 41.40 7. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ควรดำเนินการใน 3 ด้านสำคัญ ได้แก่ 1) ด้านการสร้างบรรยากาศองค์การแห่งนวัตกรรม ควรส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดีในองค์กร และส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการสร้างนวัตกรรมของครู 2) ด้านการมีวิสัยทัศน์เชิงนวัตกรรมและการเปลี่ยนแปลง ควรวิเคราะห์แนวโน้มการศึกษาในอนาคต และเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมีส่วนร่วมในการกำหนดเป้าหมายในการสร้างนวัตกรรมร่วมกัน และ 3) ด้านการทำงานเป็นทีมและการมีส่วนร่วมเชิงนวัตกรรม ควรส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมร่วมกันของบุคลากร
The purposes of this research were to examine, compare, and identify the relationship, to determine the predictive power, and to propose guidelines for developing innovative leadership of school administrators that affected teachers’ active learning management under the Secondary Educational Service Area Office Sakon Nakhon. The study consisted of two phases: Phase I focused on investigating innovative leadership of school administrators that affected teachers’ active learning management. The sample consisted of 332 participants, including 90 school administrators and 242 teachers from 45 schools under the Secondary Educational Service Area Office Sakon Nakhon, during the 2025 academic year. The participants were selected through multi - stage sampling. The research instruments were five -point rating scale questionnaires. The questionnaire assessed innovative leadership of school administrators had discrimination indices ranging from 0.665 to 0.855 and the reliability coefficient of 0.958. The questionnaire on teachers’ active learning management had discrimination indices ranging from 0.722 to 0.868 and the reliability coefficient of 0.981. Statistics employed for data analysis included percentage, mean, standard deviation, t - test, Pearson’s product - moment correlation coefficient, and Stepwise multiple regression analysis. Phase II aimed to develop guidelines for enhancing innovative leadership of school administrators affecting teachers’ active learning management. Data were collected through interviews with ten experts and analyzed using content analysis. The findings revealed that: 1. The innovative leadership among school administrators was overall at a high level. 2. The teachers’ active learning management was overall at a high level. 3. The innovative leadership of school administrators, classified by positions and school sizes, differed significantly at the 0.01 level. 4. The teachers’ active learning management, classified by positions and school sizes, differed significantly at the 0.01 level. 5. The innovative leadership of school administrators and teachers’ active learning management were moderately positively correlated (r = 0.598) at the 0.01 level of significance. 6. Three dimensions of innovative leadership - creating an innovative organizational climate (X4), innovative and change - oriented vision (X1), and teamwork and innovative participation (X3) jointly predicted teachers’ active learning management, accounting for 41.40 percent of the variance. 7. The guidelines for developing the innovative leadership of school administrators affecting teachers’ active learning management should focus on three key dimensions: 1) creating an innovative organizational climate by fostering positive relationship within the organization and encouraging teachers’ participation in innovation development; 2 innovative and change - oriented vision by analyzing future educational trends and providing opportunities for stakeholders’ participation in setting shared goals for innovation development; and 3) teamwork and innovative participation by promoting collaborative innovation among school personnel.
