การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ หาความสัมพันธ์ หาอำนาจพยากรณ์ และหาแนวทางพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง ขนาดโรงเรียน และประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน ในปีการศึกษา 2567 จำนวน 337 คน จำแนกเป็น ผู้บริหารสถานศึกษา 45 คน และครูผู้สอน 292 คน จาก 45 โรงเรียน ได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ คุณภาพของแบบสอบถามการบริหารแบบมีส่วนร่วม มีอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.260 - 0.545 ความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.895 และแบบสอบถามประสิทธิผลการบริหารงานในโรงเรียนมีอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.242 - 0.550 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.868 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบที ชนิด Independent Samples สถิติทดสอบเอฟ แบบการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ค่าสัมประสิทธิ์ สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณทีละขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. การบริหารแบบมีส่วนร่วม โดยรวมและรายด้าน อยู่ในระดับมาก 2. ประสิทธิผลการบริหารงานในโรงเรียน โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 3. การบริหารแบบมีส่วนร่วม จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่งและประสบการณ์ในการปฏิบัติงานไม่แตกต่างกัน และจำแนกตามขนาดโรงเรียนโดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 4. ประสิทธิผลการบริหารงานในโรงเรียน จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่งและประสบการณ์ในการปฏิบัติงานโดยรวมไม่แตกต่างกัน และจำแนกตามขนาดโรงเรียนโดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 5. การบริหารแบบมีส่วนร่วมและประสิทธิผลการบริหารงานในโรงเรียน โดยรวมมีความสัมพันธ์ทางบวกโดยมีความสัมพันธ์กันสูง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 6. การบริหารแบบมีส่วนร่วม มีจำนวน 3 ด้าน ที่สามารถพยากรณ์ประสิทธิผลการบริหารงานในโรงเรียน ได้แก่ การมีส่วนร่วมในการประเมินผล (X6) การตั้งเป้าหมายและมีวัตถุประสงค์ร่วมกัน (X1) และความยึดมั่นในความผูกพันต่อกัน (X3) 7. แนวทางพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานในโรงเรียน ประกอบด้วย 3 ด้าน ได้แก่ 1) การมีส่วนร่วมในการประเมินผล 2) การตั้งเป้าหมายและมีวัตถุประสงค์ร่วมกัน และ 3) ความยึดมั่นในความผูกพันต่อกันดังนั้นจึงควรเน้นการลงทุนและพัฒนาศักยภาพของบุคลากรและระบบการบริหารจัดการในทั้ง 3 ด้านนี้เป็นกลยุทธ์หลักในการยกระดับประสิทธิผลการบริหารงานของโรงเรียน เนื่องจากทั้ง 3 ด้านนี้ถือเป็นตัวพยากรณ์สำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อความสำเร็จของโรงเรียน โดยโรงเรียนควรมีการจัดสรรงบประมาณและเวลาเพื่อพัฒนาระบบสารสนเทศและการประเมินผลที่เข้าถึงได้ง่ายและเข้าใจง่ายสำหรับบุคลากรทุกคน รวมถึงจัดอบรมให้ความรู้เรื่องการใช้ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจ และการประเมินโครงการเพื่อให้ครูและผู้บริหารสามารถวิเคราะห์ผลการประเมินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้บริหารควรออกแบบวงจรการบริหารงานคุณภาพของโรงเรียนให้มีกระบวนการทั้ง 3 ด้านนี้ให้อยู่ในทุกขั้นตอนของการดำเนินงานเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ยั่งยืน
The purposes of this research were to examine, compare, and determine the relationship, identify the predictive power, and establish guidelines for developing the participative management affecting the administrative effectiveness in schools under the Secondary Educational Service Area Office Sakon Nakhon, as perceived by participants with different positions, school sizes, and work experience. The sample, obtained through multi-stage sampling, consisted of 337 participants from 45 schools, including 45 school administrators and 292 teachers in the 2024 academic year. The instruments for data collection comprised a set of questionnaires and interview forms. The questionnaires on participative management and administrative effectiveness in schools showed discriminative power ranging from 0.260 to 0.545, and from 0.242 to 0.550, with the reliability of 0.895 and 0.868, respectively. The statistics for data analysis were mean, percentage, standard deviation, t-test for Independent Samples, One-Way ANOVA F-test, Pearson’s product-moment correlation coefficient, and Stepwise multiple regression analysis. The findings were as follows: 1. The participative management, as a whole and in each aspect, was rated at a high level. 2. The administrative effectiveness in schools, as a whole and in each aspect, was rated at a high level. 3. The participative management, as perceived by participants with different positions and work experience, showed no difference overall, and differed at the 0.05 level of significance in term of school sizes. 4. The overall administrative effectiveness in schools did not differ significantly among participants with varying positions and work experience. However, differences were found in terms of school sizes at the 0.05 level of significance. 5. The participative management and the administrative effectiveness in schools, as a whole showed a high level of positive relationship at the 0.01 level of significance. 6. The participative management comprised three aspects that could predict the administrative effectiveness in schools. The said aspects were Participation in Evaluation (X6), Shared Goal Setting and Objectives (X1), and Mutual Commitment (X3). 7. The proposed guidelines for developing the participative management affecting the administrative effectiveness in schools encompassed three aspects: 1) Participation in Evaluation 2) Shared Goal Setting and Objectives and 3) Mutual Commitment. Therefore, investment in and development of personnel capacity and management systems across three dimensions should be focused as key strategies for enhancing the potential of personnel and management systems in schools. As these three areas serve as critical predictors directly influencing school success, schools should allocate budget and time to develop information and evaluation systems that are easily accessible and understandable for all personnel. Furthermore, professional development should be provided regarding data-driven decision-making and project evaluation to ensure that teachers and administrators can analyze project results with optimal efficiency. Administrators should design the school's quality management system to integrate these three dimensions into every stage of operation, thereby ensuring sustainable outcomes.
