สืบค้นเอกสารฉบับเต็ม (Full Text) จากฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ (Thesis Database)
ของบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร

             การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการลดและคัดแยกขยะมูลฝอยในครัวเรือนของประชาชนในตำบลธาตุ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ตัวแทนครัวเรือน จำนวน 343 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความถี่ ร้อยละ สถิติไคสแควร์ และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบสเปียร์แมน
          ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 70.26 มีพฤติกรรมการลดและการคัดแยกขยะมูลฝอยในครัวเรือนอยู่ในระดับดี ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ เพศ (p-value=0.005) ระดับการศึกษา (p-value=0.043) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์เชิงบวก ได้แก่ รายได้เฉลี่ยต่อเดือน (r_s= 0.130, p-value = 0.016) ความรู้ (r_s=0.227, p-value < 0.001) ทัศนคติ (r_s=0.381, p-value < 0.001) การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง (r_s=0.211, p-value <0.001) การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม (r_s =0.344, p-value < 0.001) และความตั้งใจในการปฏิบัติพฤติกรรม (r_s =0.687, p-value < 0.001) ส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์เชิงลบ ได้แก่ จำนวนสมาชิกในครอบครัว (r_s =-0.199, p-value < 0.001) ผลการวิจัยนี้สอดคล้องกับทฤษฎีพฤติกรรมตามแผนที่ระบุว่าความตั้งใจเป็นตัวแปรสำคัญต่อการการเกิดพฤติกรรม ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรนำไปใช้ในการจัดกิจกรรมให้ความรู้และส่งเสริมทัศนคติที่ดีต่อการจัดการขยะ ส่งเสริมบทบาทกลุ่มอ้างอิงและผู้นำชุมชนเป็นต้นแบบหรือมีครัวเรือนต้นแบบการคัดแยกขยะ ตลอดจนจัดโครงสร้างพื้นฐานที่เอื้อต่อการคัดแยกขยะเพื่อเพิ่มความตั้งใจในการจัดการขยะที่เหมาะสมโดยเฉพาะครัวเรือนขนาดใหญ่เพื่อสนับสนุนการจัดการขยะอย่างยั่งยืน

             This cross-sectional analytical study aimed to examine the level of behavior and the factors associated with household waste reduction and segregation among residents in That Subdistrict, Wanon Niwat District, Sakon Nakhon Province. The sample consisted of 343 household representatives selected through multi-stage sampling. Data were collected using a questionnaire. Data were analyzed using descriptive statistics, mean, standard deviation, frequency, and percentage, and inferential statistics, including the chi-square test and Spearman’s rank correlation coefficient.

          The results revealed that 70.26% of the samples had a good level of household solid waste reduction and segregation behavior. Factors significantly associated with these behaviors were gender (p-value = 0.005) and education level (p-value = 0.043). The study also found a positive correlation with average monthly income (r_s= 0.130, p-value=0.016), knowledge (r_s= 0.227, p-value < 0.001), attitude (r_s= 0.381, p-value < 0.001), subjective norms (r_s=0.211, p-value < 0.001), perceived behavioral control (r_s=0.344, p-value < 0.001), and behavioral intention (r_s= 0.687, p-value < 0.001). Conversely, the number of family members was negatively correlated (r_s= -0.199, p-value < 0.001). These findings are consistent with the Theory of Planned Behavior, which identifies behavioral intention as a key determinant of action. Therefore, relevant agencies should organize educational activities and promote positive attitudes toward waste management, strengthen the role of reference groups and community leaders as role models or establish model households for waste segregation, and provide infrastructure that facilitates waste separation. Special attention should be given to large households to enhance behavioral intention and support sustainable waste management.