การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ ความสัมพันธ์ อำนาจพยากรณ์ และแนวทางพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3 ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง ประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน และขนาดโรงเรียน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนในปีการศึกษา 2566 จำนวน 324 คน จำแนกเป็น ผู้บริหารสถานศึกษา 74 คน และครูผู้สอน 250 คน จาก 74 โรงเรียน ได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ คุณภาพของแบบสอบถามการบริหารแบบมีส่วนร่วม มีอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.486 - 0.845 ความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.970 และแบบสอบถามประสิทธิผลของโรงเรียนในศตวรรษที่ 21 มีอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.661 -0.871 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.977 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบที ชนิด Independent Samples สถิติทดสอบเอฟ แบบการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณทีละขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. การบริหารแบบมีส่วนร่วมโดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 2. ประสิทธิผลของโรงเรียนในศตวรรษที่ 21 โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 3. การบริหารแบบมีส่วนร่วม จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่งและประสบการณ์ในการปฏิบัติงานไม่แตกต่างกัน และจำแนกตามขนาดโรงเรียนโดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 4. ประสิทธิผลของโรงเรียนในศตวรรษที่ 21 จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่งและประสบการณ์ในการปฏิบัติงานโดยรวมไม่แตกต่างกัน และจำแนกตามขนาดโรงเรียนโดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 5. การบริหารแบบมีส่วนร่วม และประสิทธิผลของโรงเรียนในศตวรรษที่ 21 โดยรวมมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 6. การบริหารแบบมีส่วนร่วม มีจำนวน 5 ด้าน ที่สามารถพยากรณ์ประสิทธิผลของโรงเรียนในศตวรรษที่ 21 ได้แก่ การมีอิสระและการมีส่วนร่วมในการปฏิบัติงาน (X3) การมีส่วนร่วมในการตั้งเป้าหมายและวัตถุประสงค์ร่วมกัน (X1) การมีส่วนร่วมในผลประโยชน์ (X7) การมีส่วนร่วมในการประเมินผล (X6) และการไว้วางใจกัน (X4) 7. แนวทางพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนในศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการมีอิสระและการมีส่วนร่วมในการปฏิบัติงาน สร้างเครือข่าย กำหนดแนวทาง และร่วมกันวางแผน 2) ด้านการมีส่วนร่วมในการตั้งเป้าหมายและวัตถุประสงค์ร่วมกัน ประชุม อำนวยความสะดวก และสร้างความเข้าใจ 3) ด้านการมีส่วนร่วมในผลประโยชน์ ร่วมกันชื่นชมผลจากการปฏิบัติงาน มีข้อตกลงในการรับผลประโยชน์ร่วมกัน 4) ด้านการมีส่วนร่วมในการประเมินผล สะท้อนผลการปฏิบัติงาน บุคลากรทุกคนมีส่วนร่วมในการประเมินผล และ 5) ด้านการไว้วางใจกัน จัดโครงการอบรม สร้างความตระหนัก และเป็นแบบอย่างที่ดี
The purposes of this research were to examine, compare, and determine the relationship, identify the predictive power, and establish guidelines for developing the participative administration affecting the effectiveness of schools in the 21st century under Sakon Nakhon Primary Educational Service Office 3, as perceived by participants with different positions, work experience, and school sizes. The sample, obtained through multi-stage sampling, consisted of 324 participants from 74 schools, including 74 school administrators and 250 teachers in the 2023 academic year. The instruments for data collection comprised a set of questionnaires and interview forms. The quality of the participative administration questionnaire has a discriminative power ranging from 0.486 to 0.845, and the reliability of 0.970 and one that assessed the effectiveness of schools in the 21st century, the discriminative power ranging from 0.661 to 0.871, and the reliability of 0.977. The statistics for data analysis were mean, percentage, standard deviation, t-test for Independent Samples, F-test One-Way ANOVA, Pearson’s product-moment correlation coefficient, and Stepwise multiple regression analysis. The findings were as follows: 1. The participative administration, as a whole and in each aspect, was rated at a high level. 2. The effectiveness of schools in the 21st century, as a whole and in each aspect, was rated at a high level. 3. The participative administration, as perceived by participants with different positions and work experience, showed no difference overall, and differed at the 0.01 level of significance in term of school sizes. 4. The overall effectiveness of schools in the 21st century did not differ significantly among participants with varying positions and work experience. However, differences were found in terms of school sizes at the 0.01 level of significance. 5. The participative administration and the effectiveness of school in the 21st century, as a whole showed a high level of positive relationship at the 0.01 level of significance. 6. The participative administration comprised five aspects that could predict the effectiveness of school in the 21st century at the 0.01 level of significance. The said aspects were freedom and participation in performance (X3), participation in setting shared goals and objectives (X1), participation in benefits (X7), participation in evaluation (X6), and trust (X4). 7. The guidelines for developing the participative administration affecting the effectiveness of schools in the 21st century encompass five aspects: 1) Freedom and Participation in Performance, which involves building networks, establishing guidelines, and developing plans; 2) Participation in Setting Shared Goals and Objectives, supported through meetings, facilitation, and building understanding; 3) Participation in Benefits, which includes recognizing achievements, and establishing benefit agreements; and 4) Participation in Evaluation, emphasizing performance reflection, involvement of personnel in evaluation process, and 5) Trust, fostered through workshops, awareness-building initiatives, and being good role models.
