การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพการณ์ ปัญหาและความต้องการในการจัดการยกระดับผลิตภัณฑ์ ODOP เครื่องปั้นดินเผา เมืองหนองบก แขวงคำม่วน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (2) จัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายการจัดการยกระดับผลิตภัณฑ์ (3) นำข้อเสนอเชิงนโยบายไปสู่การปฏิบัติในการจัดการยกระดับผลิตภัณฑ์ และ (4) ประเมินผลการนำข้อเสนอเชิงนโยบายไปสู่การปฏิบัติในการจัดการยกระดับผลิตภัณฑ์ แบ่งการวิจัยเป็น 4 ระยะตามวัตถุประสงค์การวิจัย กลุ่มเป้าหมายเลือกแบบเจาะจงจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการยกระดับผลิตภัณฑ์ ODOP เครื่องปั้นดินเผา แบ่งเป็น ระยะที่ 1-2 จำนวน 25 คน และระยะที่ 3-4 จำนวน 35 คน ใช้แบบสัมภาษณ์ การประชุมเชิงปฏิบัติการและแบบประเมินผลเก็บรวบรวมข้อมูล และทำการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพการณ์ ปัญหาและความต้องการในการจัดการยกระดับผลิตภัณฑ์ ODOP เครื่องปั้นดินเผา เมืองหนองบก (1) ด้านการผลิต พบว่า ใช้แรงงานคนและภูมิปัญญาดั้งเดิม เครื่องจักรและเทคโนโลยีไม่ทันสมัย ทำงานที่บ้านตามคำสั่งจอง มีปัญหาเตาเผามีขนาดเล็ก ขาดความหลากหลายของผลิตภัณฑ์ และขาดความเชี่ยวชาญเฉพาะ และต้องการกำหนดมาตรฐานการผลิต พัฒนาทักษะการเพิ่มผลผลิต การยกระดับมาตรฐานสินค้า และการตรวจวัดคุณภาพดินสำหรับการผลิต (2) ด้านการจำหน่าย พบว่า มีการจำหน่ายด้วยตนเอง และมีเครือข่ายจัดจำหน่ายทั้งในและต่างประเทศที่ภาครัฐจัดหาให้ มีปัญหาขาดระบบโลจิสติกส์ การจัดส่งล่าช้า และช่องทางการจัดจำหน่ายไม่มีความหลากหลาย และต้องการจัดระบบการจำหน่าย การกำหนดจุดขายที่เข้าถึงได้ง่าย และสถานที่จำหน่ายชัดเจน (3) ด้านราคา พบว่า ผู้ผลิตกำหนดราคาเองโดยไม่มีการคำนวณต้นทุน และภาครัฐจัดอบรมบัญชีให้แต่ไม่ครอบคลุม พบปัญหาการขาดกลไกและมาตรฐานการตั้งราคา และขาดระบบติดตามควบคุมราคา และต้องการให้มีกลไกการกำหนดราคา จัดทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย และการควบคุมต้นทุนการผลิต (4) ด้านการตลาด พบว่า มีเครือข่ายตลาดและการจัดแสดงสินค้าทั้งในประเทศและต่างประเทศ พบปัญหาขาดเทคนิคและขาดช่องทางโฆษณาสื่อสารตลาด และต้องการสร้างเครื่องหมายการค้า เพิ่มช่องทางการตลาด พัฒนาช่องทางสื่อสารระหว่างผู้ผลิต ผู้ซื้อ สถานประกอบการและนักลงทุน (5) ด้านกระบวนการส่งเสริมจากภาครัฐ พบว่า มีการส่งเสริมการผลิต การตลาด ราคา และการจำหน่าย สนับสนุนงบประมาณ และการยกระดับมาตรฐานสินค้า พบปัญหางบประมาณไม่ต่อเนื่อง มีทุนสนับสนุนจำกัด และขาดการพัฒนาทั้งระบบ และต้องการพัฒนาคณะกรรมการกลุ่ม พัฒนาศักยภาพการออกแบบผลิตภัณฑ์ การศึกษาดูงาน การจัดการกลุ่มและเครือข่าย และการสร้างระบบประสานงาน 2. มีข้อเสนอเชิงนโยบายการจัดการยกระดับผลิตภัณฑ์ ด้านการผลิต 7 แนวทาง ด้านการจำหน่าย 5 แนวทาง ด้านราคา 5 แนวทาง ด้านการตลาด 6 แนวทาง และด้านกระบวนการส่งเสริมจากภาครัฐ 15 และผลการตรวจสอบข้อเสนอเชิงนโยบายด้านความเหมาะสม ความเป็นไปได้ ความเป็นประโยชน์ ความถูกต้องโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3. ได้นำข้อเสนอเชิงนโยบายไปสู่การปฏิบัติในการจัดการยกระดับผลิตภัณฑ์ 1 เรื่อง คือ โครงการส่งเสริมสนับสนุนการจัดทำสีธรรมชาติเครื่องปั้นดินเผา 4. ผลการประเมินการนำข้อเสนอเชิงนโยบายไปสู่การปฏิบัติในการจัดการยกระดับผลิตภัณฑ์โดยรวมจัดอยู่ในระดับมากที่สุด และ แยกรายด้านจัดอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน เรียงลำดับจากค่าเฉลี่ยมากไปหาน้อย คือ ด้านบริบท ด้านกระบวนการ ด้านปัจจัยนำเข้า และด้านผลผลิตตามลำดับ
This qualitative research aimed to (1) study the situation, problems, and needs in the management of ODOP pottery products in Nong Bok District, Khammouane Province, Lao People's Democratic Republic. (2) Develop policy proposals for product upgrading management. (3) Implement policy proposals into product upgrading management. (4) Evaluate the implementation of policy proposals into product upgrading management. The research was divided into four phases based on the research objectives. The target group was purposively selected from those involved in the upgrading management of ODOP pottery products: Phases 1-2 consisted of 25 participants, and Phases 3-4 consisted of 35 participants. The research findings revealed: 1. Situations, Problems, and Needs in Upgrading ODOP Pottery Products in Nong Bok District: (1) Production: The production involved manual labor and traditional knowledge, outdated machinery and technology, and work from home based on orders. Problems include small kilns, a lack of product variety, and a lack of specialized expertise. And they also need to establish production standards, develop skills to increase productivity, improve product standards, and measure soil quality for production. (2) Distribution: The production was conducted independently and through a government-provided domestic and international distribution network. There were problems of lack of logistics system, delayed delivery, and insufficient distribution channels. They also needed to organize the distribution system, define easily accessible selling points, and clear distribution locations. (3) In terms of price, manufacturers set their own prices without calculating costs, and the government provides accounting training, but it is inadequate. Problems include a lack of pricing mechanisms and standards, and a lack of price monitoring and control systems. And they also need a mechanism for setting prices, accounting for income and expenses, and controlling production costs. (4) In terms of marketing, they found a market network and product exhibitions both domestically and internationally. They also faced a lack of technical expertise and marketing communication channels. They also need to establish trademarks, expand marketing channels, and develop communication channels between manufacturers, buyers, businesses, and investors. (5) In terms of the promotion process from the government sector, it was found that there was promotion of production, marketing, price, and distribution, budget support, and raising product standards. Problems were found with inconsistent budgets, limited funding, and a lack of development throughout the system. There was also a need to develop group committees, develop product design potential, conduct study tours, group and network management, and create a coordination system. 2. There were policy proposals for product upgrading management: 7 approaches for production, 5 approaches for distribution, 5 approaches for price, 6 approaches for marketing, and 15 approaches for government promotion processes. The results of the policy proposal review for suitability, feasibility, usefulness, and overall accuracy were at the highest level. 3. One policy proposal was implemented for product upgrading management, namely the project to promote and support the production of natural colors for pottery. 4. The evaluation of the implementation of the policy proposal for product upgrading management was at the highest level overall, and the results of the evaluation of the implementation of the policy proposal for product upgrading management were at the highest level in all areas. The results, ranked from highest to lowest, were contextual, process, inputs, and output, respectively.
