การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายของการวิจัย เพื่อศึกษาองค์ประกอบของภาวะผู้นําครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล ความต้องการจำเป็น กระบวนการพัฒนา และผลการพัฒนาภาวะผู้นําครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล ของโรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ มีลักษณะเป็นการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) ดำเนินการ 2 วงรอบแต่ละวงรอบดำเนินการ 4 ขั้นตอน ประกอบด้วย ขั้นตอนที่ 1 การวางแผน (Planning) ขั้นตอนที่ 2 การปฏิบัติตามแผน (Action) ขั้นตอนที่ 3 การสังเกตการณ์ (Observation)ขั้นตอนที่ 4 การสะท้อนผลการปฏิบัติ (Reflection) พื้นที่เป้าหมายการพัฒนาในการทำวิจัย คือโรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ อำเภอวาริชภูมิจังหวัดสกลนคร กลุ่มผู้ร่วมวิจัยประกอบด้วย ผู้วิจัยซึ่งเป็นผู้รองผู้อำนวยการโรงเรียน จำนวน 1 คน ผู้ร่วมวิจัย ได้แก่ข้าราชการครูโรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ รวม 46 คน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลจำนวน 92 คน ได้แก่ ผู้บริหารโรงเรียน จำนวน 3 คน หัวหน้ากลุ่มบริหารวิชาการ จำนวน 1 คน ครูหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ จำนวน 8 คน ตัวแทนนักเรียนและตัวแทนผู้ปกครองนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 – 5 กลุ่มละ 40 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสอบถามความต้องการจำเป็น แบบประเมินและแบบสังเกตภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล แบบประเมินผลการจัดการเรียนรู้และแบบประเมินการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ของครู ผลการวิจัย พบว่า 1. องค์ประกอบของภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ ของโรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ ประกอบด้วย 1) ทักษะและสมรรถนะดิจิทัล 2) การออกแบบการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล 3) การสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ 4) การพัฒนาตนเอง พัฒนาวิชาชีพและเพื่อนครู 5) การพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ 6) การเป็นครูผู้นำการเปลี่ยนแปลง และ 7) การบริหารจัดการชั้นเรียนและพัฒนาผู้เรียน 2. ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ ของโรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ พบว่า มีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในการพัฒนาทักษะและสมรรถนะดิจิทัล เป็นอันดับแรก รองลงมาตามลำดับคือ การสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ การออกแบบการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ การบริหารจัดการชั้นเรียนและพัฒนาผู้เรียน การพัฒนาตนเอง พัฒนาวิชาชีพ และเพื่อนครู และการเป็นครูผู้นำการเปลี่ยนแปลง 3. กระบวนการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล ประกอบด้วย 3.1) การอบรมเชิงปฏิบัติการ 3.2) การพัฒนาขณะปฏิบัติงาน 3.3) การศึกษาและพัฒนาตนเองของครูในแต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้ (โดยการฝึกปฏิบัติจริงและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์) 3.4) การประชุมกลุ่มย่อยและ 3.5) การรายงานผลการพัฒนาตนเองของครู 4. ผลการพัฒนาภาวะผู้นำครูเพื่อการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลของโรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ เมื่อสิ้นสุดวงรอบที่ 2 พบว่า ครูมีความสามารถในการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้อยู่ในระดับมากที่สุด ครูมีความมั่นใจในศักยภาพการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ได้รับผลการประเมินการจัดการเรียนรู้จากนักเรียนอยู่ในระดับมากที่สุด ผู้ปกครองประเมินนักเรียนอยู่ในระดับมากที่สุด และนักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน อยู่ในระดับดีมาก มีสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ อยู่ในระดับดีเยี่ยม
The aims of this research were to examine the components of teacher leadership for learning management in the digital era, priority needs, development processes, and outcomes of the development of teacher leadership for learning management in the digital era at Matthayom Waritchaphum School. This research, employed Participatory Action Research (PAR) approach, conducted across two cycles, each comprising four stages: 1) planning, 2) action, 3) observation, and 4) reflection. The designated school was Matthayom Waritchaphum School, Waritchaphum District, Sakon Nakhon Province. The co - researchers consisted of the researcher serving as the school's vice - principal, and 46 secondary school teachers. The informants comprised 92 participants, including three school administrators, one head of academic affairs, eight teachers as heads of learning areas, and 40 representatives from students and parents of Mathayomsuksa 1 to 5. The research instruments included a priority needs assessment questionnaire, evaluation and observation forms on teacher leadership in learning management in the digital era, a learning management evaluation form, and a lesson plan evaluation form. The research findings were as follows: 1. The components of teacher leadership for learning management at Matthayom Waritchaphum School encompassed: 1) digital skills and competencies; 2) a learning design in the digital era; 3) cultivation of learning innovation; 4) self, professional, and peer development; 5) curriculum and learning management development; 6) teacher leaders as change agents; and 7) classroom management and learner development. 2. Priority needs for developing teacher leadership for learning management at Matthayom Waritchaphum School among 46 teachers were ranked as follows: 1) digital skills and competencies, 2) cultivation of learning innovation, 3) a learning design in the digital era, 4) curriculum and learning management development, 5) classroom management and learner development, 6) self, professional, and peer development, and 7) teacher leaders as change agents. 3. Development processes for developing teacher leadership for learning management in the digital era consisted of five approaches: 3.1) workshops, 3.2) on – the - job development, 3.3) teachers’ self-study and development within each learning area through actual practice and experiential sharing, 3.4) small group meetings, and 3.5) reporting of teachers’ self - development. 4. Effects after the development of teacher leadership for learning management in the digital era at Matthayom Waritchaphum School at the end of the second cycle indicated that teachers' ability to write lesson plans was at the highest level. Teachers gained confidence in their teaching potential using digital technology and received learning management evaluation scores from students and parents at the highest level. Furthermore, students achieved a very good level of academic performance and demonstrated an excellent level of core competencies and desirable characteristics.
