การวิจัยครั้งนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำดิจิทัลของครูในสังคม 5.0 2) สร้างและพัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของครูในสังคม 5.0 และ 3) ศึกษาประสิทธิผลรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของครูในสังคม 5.0 โรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การวิจัยมี 3 ระยะ ระยะที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบและความต้องการจำเป็น กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปีการศึกษา 2568 จำนวน 384 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม สภาพที่เป็นจริง และสภาพที่ควรจะเป็นซึ่งเป็นชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ โดยแบบสอบถามสภาพที่เป็นจริงมีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.53 - 0.89 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.99 และแบบสอบถามสภาพที่ควรจะเป็น มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.39 - 0.82 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.98 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และร้อยละความก้าวหน้า ระยะที่ 2 การสร้างและพัฒนารูปแบบ ระยะที่ 3 การศึกษาประสิทธิผลรูปแบบ เป็นครูโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม จำนวน 32 คน จำนวน 4 โรงเรียน โรงเรียนละ 8 คนแบ่งเป็น โรงเรียนขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่ และขนาดใหญ่พิเศษ
ผลการวิจัยพบว่า
1. องค์ประกอบภาวะผู้นำดิจิทัลของครูในสังคม 5.0 ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ดังนี้ 1) การมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล 2) การรู้และมีทักษะดิจิทัล 3) ความสามารถในการปรับตัวด้านดิจิทัล 4) การจัดการเรียนรู้ดิจิทัลเชิงนวัตกรรม 5) การพัฒนาผู้เรียนในสังคม 5.0 และ 6) จริยธรรมและความรับผิดชอบดิจิทัล ความต้องการจำเป็น เรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ได้แก่ ความสามารถในการปรับตัวด้านดิจิทัล การรู้และมีทักษะดิจิทัล การจัดการเรียนรู้ดิจิทัลเชิงนวัตกรรม การมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล การพัฒนาผู้เรียนในสังคม 5.0 และจริยธรรมและความรับผิดชอบดิจิทัล
2. รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของครู พบว่า องค์ประกอบของรูปแบบ ประกอบด้วย 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) เนื้อหาการพัฒนา 4) กระบวนการพัฒนา และ 5) การวัดและประเมินผล และจากการประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบรูปแบบ พบว่า โดยภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด
3. ประสิทธิผลของรูปแบบการพัฒนา พบว่า มีพัฒนาการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีค่าเพิ่มขึ้นเท่ากับ 0.80 หรือ ร้อยละความก้าวหน้าเท่ากับ 66.12
This research aimed to 1) examine the components and needs of digital leadership of teachers in the Society 5.0, 2) construct and develop a model for developing digital leadership in the Society 5.0, and 3) evaluate the effectiveness of the model in enhancing the digital leadership of teachers in the Society 5.0 in secondary schools in the northeastern region. The research was conducted in three phases. In Phase 1, the components and needs were explored with a sample of 384 secondary school teachers under the Secondary Educational Service Area Office in the northeastern region during the 2025 academic year. The research instruments included interview forms and sets of 5 - point Likert scale questionnaires assessing the current and desired conditions. The set of questionnaires assessing the current condition showed discriminative power values ranging from 0.53 to 0.89, with the reliability of 0.99, while another set evaluating the desired condition ranged from 0.39 to 0.82, with the reliability of 0.98. Statistics for data analysis were percentage, mean, standard deviation, and percentage progress. Phase 2 focused on the development of the proposed model. Phase 3 involved evaluating the model’s effectiveness using a sample of 32 secondary school teachers from the Secondary Educational Service Area Office in Nakhon Phanom. The sample was selected through stratified sampling based on school sizes (small, medium, large, and extra - large), with eight teachers drawn from each of four schools The findings were as follows: 1. The components of digital leadership of teachers in the Society 5.0 comprised six components: 1) digital vision, 2) digital literacy and skills, 3) digital adaptability, 4) innovative digital learning management, 5) learner development for the Society 5.0, and 6) digital ethics and responsibility. The needs were ranked from most to least, including digital adaptability, digital literacy and skills, innovative digital learning management, digital vision, learner development for the Society 5.0, and digital ethics and responsibility.
2. The model for developing teachers’ digital leadership consisted of 1) principles, 2) objectives, 3) development content, 4) development process, and 5) measurement and evaluation. The evaluation of the model components indicated that their overall appropriateness was rated at the highest level.
3. The effectiveness of the developed model increased by 0.80, corresponding to a percentage of progress of 66.12.
