การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและความต้องการจำเป็นของ ภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 8 สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ 2) สร้างและพัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 8 สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ และ 3) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 8 สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ตามรูปแบบที่สร้างและพัฒนาขึ้น โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยและพัฒนา โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบและความต้องการจำเป็น โดยการวิเคราะห์เอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการวิจัยเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารและครู ในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 8 สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง จำนวน 226 คน / รูป ระยะที่ 2 สร้างและพัฒนารูปแบบ และระยะที่ 3 การศึกษาประสิทธิผลรูปแบบ กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล เป็นครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา ในเขตจังหวัดสกลนคร 4 โรงเรียน รวมทั้งสิ้น 30 คน ซึ่งได้มาโดยความสมัครใจของผู้เข้าร่วมทดลอง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลการวิจัย ประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างและแบบสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง แบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า แบบประเมินภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 8 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการหาค่า PNI(Modified) ผลการวิจัย พบว่า 1. องค์ประกอบภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาเขต 8 สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ประกอบด้วย ทั้ง 5 องค์ประกอบหลัก 19 องค์ประกอบรองและ 93 ตัวบ่งชี้ โดยองค์ประกอบหลักมีดังนี้คือ 1) ความรู้และทักษะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลมี 3 องค์ประกอบรอง 15 ตัวบ่งชี้ 2) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านเทคโนโลยีดิจิทัล มี 3 องค์ประกอบรอง 15 ตัวบ่งชี้ 3) การเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงมี 5 องค์ประกอบรอง 25 ตัวบ่งชี้ 4) การเป็นแบบอย่างที่ดีในด้านคุณธรรม จริยธรรมและการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลมี 3 องค์ประกอบรอง 15 ตัวบ่งชี้ และ 5) การพัฒนาตนเองและเพื่อนครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล มี 5 องค์ประกอบรอง 23 ตัวบ่งชี้ โดยแต่ละองค์ประกอบภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล มีลำดับความต้องการจำเป็น ดังนี้ 1) ความรู้และทักษะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล 2) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านเทคโนโลยีดิจิทัล 3) การเป็นแบบอย่างที่ดีในด้านคุณธรรม จริยธรรมและการใช้เทคโนโลยีเทคโนโลยี 4) การเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง 5) การพัฒนาตนเองและเพื่อนครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล 2. รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา เขต 8 สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ที่สร้างขึ้น ประกอบด้วย หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหา กระบวนการพัฒนา และการวัดประเมินผล และจากประเมินความเหมาะสมของรูปแบบ โดยภาพรวม พบว่าอยู่ในระดับมากที่สุด 3. ประสิทธิผลรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาเขต 8 สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ที่พัฒนาขึ้น พบว่า ภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา ระยะหลังการอบรมเชิงปฏิบัติการสูงกว่าก่อนการอบรมเชิงปฏิบัติการ โดยมีค่าร้อยละความก้าวหน้าเท่ากับ 78.74 มีค่าความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมอบรมเชิงปฏิบัติการอยู่ในระดับมากที่สุด และหลังสิ้นสุดการกระบวนพัฒนา โดยการเรียนรู้ด้วยการฝึกปฏิบัติจริงและการใช้การทบทวนหลังปฏิบัติงาน ครูมีภาวะผู้นำครูยุคดิจิทัล อยู่ในระดับ มากที่สุด ร้อยละความก้าวหน้า เท่ากับ 48.36
This research aimed to 1) investigate the elements and priority needs of teacher leadership in the digital era at Phrapariyattidhamma Schools within General Education Division 8 under the National Office of Buddhism; 2) construct and develop a model for developing teacher leadership in the digital Era; and 3) validate the effectiveness of the developed model. Adopting a Research and Development (R & D) methodology, the research was conducted in three phases. Phase I involved identifying elements and needs through documentary analysis and survey research. The sample, selected through purposive sampling, consisted of 226 participants, including administrators and teachers working at Phrapariyattidhamma Schools within General Education Division 8 under the National Office of Buddhism. Phase II focused on the construction and development of the model. Phase III assessed the model's effectiveness with a target group of 30 voluntary teachers from four schools in Sakon Nakhon Province. Research instruments included structured and unstructured interview forms, Likert-scale questionnaires, and an assessment form regarding teacher leadership in the digital era at Phrapariyattidhamma Schools within General Education Division 8. Data were analyzed using frequency, percentage, mean, standard deviation, and the Modified Priority Needs Index. The research findings are as follows: 1. The elements of teacher leadership in the digital era comprised five core elements, 19 sub - elements, and 93 indicators. The core elements included: 1) Knowledge and skills in digital technology (3 sub-elements, 15 indicators); 2) Creation of digital collaboration networking (3 sub-elements, 15 indicators); 3) Change leaders (5 sub-elements, 25 indicators); 4) Exemplary conduct in morality, ethics, and digital utilization (3 sub-elements, 15 indicators); and 5) Professional development of self and peers in digital-based learning management (5 sub-elements, 23 indicators). The priority needs were ranked as follows: (1) Knowledge and skills in digital technology, (2) Creation of digital collaboration networking, (3) Exemplary conduct in morality, ethics, and digital utilization, (4) Change leaders, and (5) Professional development of self and peers in digital learning management. 2. The developed model consisted of five core elements: Principles, objectives, content, development process, and measurement and evaluation. The overall appropriateness of the model was rated at the highest level. 3. The effectiveness of the developed model revealed that teacher leadership in the digital era significantly improved the post-workshop compared to pre-workshop levels, with a progression percentage of 78.74%. Participants expressed the highest level of satisfaction. Furthermore, following the implementation of authentic practice and After-Action Reviews (AAR), teachers demonstrated the highest level of digital leadership, achieving a subsequent progression percentage of 48.36%.
