การวิจัยแบบภาคตัดขวางครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของความเสี่ยงโรคเบาหวานและปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อความเสี่ยงโรคเบาหวานในกลุ่มเกษตรกรสวนยางพารา ตำบลศรีสำราญ อำเภอพรเจริญ จังหวัดบึงกาฬ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เกษตรกรสวนยางพาราที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป จำนวน 477 คน ที่สุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบสอบถามที่ประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป พฤติกรรมส่วนบุคคล การเข้าถึงบริการสุขภาพ การสนับสนุนจากครอบครัวและการได้รับข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติไคสแควร์
ผลการวิจัย พบว่า ความชุกของความเสี่ยงโรคเบาหวานในกลุ่มตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 15.30 และปัจจัยที่ส่งสัมพันธ์ต่อความเสี่ยงโรคเบาหวานในกลุ่มเกษตรกรสวนยางพารา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.05) ได้แก่ การสูบบุหรี่ ในขณะที่ปัจจัยด้านการเข้าถึงบริการสุขภาพ การสนับสนุนจากครอบครัวและการได้รับข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพไม่พบว่ามีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับความเสี่ยงโรคเบาหวาน
ดังนั้น ควรส่งเสริมให้เกษตรกรสวนยางพาราเลิกบุหรี่แบบเชิงรุกและมีระบบติดตามที่ชัดเจนต่อไป
This cross-sectional study aimed to examine the prevalence of diabetes risk and its associated factors among rubber farmers in Si Sumran Subdistrict, Phon Charoen District, Bueng Kan Province. The sample comprised 477 rubber farmers aged 35 years and older, selected through purposive sampling. Data were collected using a questionnaire consisting of four sections: general information, personal health behaviors, access to health services, family support and receiving health information. Data were analyzed using descriptive statistics and the Chi-square test.
The results revealed that the prevalence of diabetes risk among the samples was 15.30%. Smoking was found to be significantly associated with diabetes risk (p < 0.05). However, access to health services, family support and receiving health information were not significantly associated with diabetes risk. Therefore, proactive smoking cessation with tangible follow-up systems should be employed to support rubber farmers in smoking cessation.
