การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของภาวะผู้นำทางวิชาการของครูในยุคดิจิทัล ของโรงเรียนมัธยมศึกษา ในโครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) สร้างและพัฒนารูปแบบฯ และ 3) ตรวจสอบประสิทธิผลของรูปแบบฯ การดำเนินการวิจัย มี 3 ระยะ 7 ขั้นตอน คือ ระยะที่ 1 ศึกษาองค์ประกอบและยืนยันองค์ประกอบโดย ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 7 คน ส่วนสภาพปัจจุบัน สภาพที่ควรจะเป็น และความต้องการจำเป็น ใช้การวิจัยเชิงสำรวจจากผู้บริหารและครูผู้สอน ของโรงเรียนมัธยมศึกษา ในโครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 405 คน ระยะที่ 2 สร้างและปรับปรุงรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของครูในยุคดิจิทัลฯ โดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 คน ทำการตรวจสอบความถูกต้อง และความเหมาะสมของรูปแบบ และระยะที่ 3 ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบฯ โดยกลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการพัฒนา คือ ข้าราชการ - ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 32 คน ซึ่งเป็นตัวแทน 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ โดยการประเมินและหาค่าร้อยละความก้าวหน้าของผู้เข้าร่วมการพัฒนา ผลการวิจัยพบว่า 1. การศึกษาองค์ประกอบหลักและองค์ประกอบย่อยของภาวะผู้นำทางวิชาการของครูในยุคดิจิทัลฯ มี 4 องค์ประกอบ 17 องค์ประกอบย่อย ดังนี้ 1) การพัฒนาตนเองและวิชาชีพในยุคดิจิทัล มีองค์ประกอบย่อย 4 ด้าน ได้แก่ การพัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล การได้รับการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา การเรียนรู้ร่วมกับผู้เรียน และการปรับเปลี่ยนบทบาทและวิธีการสอน 2) การจัดการเรียนรู้และพัฒนาผู้เรียนในยุคดิจิทัล มีองค์ประกอบย่อย 5 ด้าน ได้แก่ สภาพแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล ทักษะดิจิทัลและความรู้เท่าทันสื่อ การเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ การประเมินผลและวิเคราะห์การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยี และการเรียนรู้ร่วมกันและชุมชนแห่งการเรียนรู้ 3) การบูรณาการเทคโนโลยีและการใช้ดิจิทัล มีองค์ประกอบย่อย 4 ด้าน ได้แก่ กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงออกแบบด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล สมรรถนะทางดิจิทัลของครู ความร่วมมือ เครือข่าย และการสะท้อนตน และการประเมินผลและให้ข้อเสนอแนะ และ 4) การออกแบบนวัตกรรมหลักสูตรในยุคดิจิทัล มีองค์ประกอบย่อย 4 ด้าน ได้แก่ การออกแบบหลักสูตรและสื่อการสอนในรูปแบบดิจิทัล ออกแบบหลักสูตรยืดหยุ่นและเชื่อมโยงผู้เรียน การออกแบบนวัตกรรมหลักสูตรเน้นทักษะเทคโนโลยี และการประเมินผลหลักสูตร 2. การสร้างและพัฒนารูปแบบ พบว่า รูปแบบที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 1) หลักการ 2) ความมุ่งหมาย 3) เนื้อหา 4) กระบวนการ 5) สื่อและแหล่งเรียนรู้ และ 6) การวัดและประเมินผล โดยภาพรวม ด้านความถูกต้อง ความเหมาะสม มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด 3. ประสิทธิผลของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น พบว่า ภาวะผู้นำทางวิชาการของครูในยุคดิจิทัลฯ มีพัฒนาการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยรวมอยู่มีค่าเฉลี่ยการประเมิน ครั้งที่ 8 (x̄8 = 4.53) สูงกว่าครั้งที่ 1 (x̄1 = 2.39) โดยมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้น 2.14 มีร้อยละ ความก้าวหน้า เท่ากับ 81.85 เมื่อพิจารณาเป็นด้าน โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย พบว่า การบูรณาการเทคโนโลยีและการใช้ดิจิทัลพัฒนาเพิ่มขึ้นมากที่สุด ร้อยละ 88.09 รองลงมาคือ การออกแบบนวัตกรรมหลักสูตรในยุคดิจิทัล ร้อยละ 83.73 การพัฒนาตนเองและวิชาชีพในยุคดิจิทัล ร้อยละ 79.77 และการจัดการเรียนรู้และพัฒนาผู้เรียนในยุคดิจิทัล ร้อยละ 77.78
This research aimed to 1) examine the components of instructional leadership of teachers in the digital era at secondary schools under the “One District, One Quality School” project of the Office of the Basic Education Commission (OBEC) in the Northeast Region, 2) create and develop the model for instructional leadership of teachers in the digital era at secondary schools under the “One District, One Quality School” project of the OBEC in the Northeast Region, and 3) validate the effectiveness of the developed model. The research methodology was structured into three phases with seven steps. Phase 1 involved examining and validating the components with seven experts. A survey of current and expected conditions, along with a needs assessment, was administered to 405 participants, comprising school administrators and teachers from secondary schools under the “One District, One Quality School” project of the OBEC in the Northeast region. Phase 2 focused on developing and refining the model through nine experts for its accuracy and appropriateness. Phase 3 validated the effectiveness of the developed model with a target group of 32 government officials, comprising teachers and educational personnel, serving as representatives of the eight learning areas. The Effectiveness was determined by assessing and calculating the progress percentage of participants. The research findings revealed that: 1. The instructional leadership of teachers in the digital era consisted of four main components with 17 sub - components: 1) Self and Professional Development in the Digital Era, comprising four sub - components: development of digital technology skills, support from supervisors, co - learning with students, and adaptation of roles and teaching methods; 2) Learning Management and Student Development in the Digital Era, comprising five sub-components: digital environment and infrastructure, digital skills and media literacy, student-centered learning, technology-based assessment and learning analytics, and collaborative learning and learning communities); 3) Technology Integration and Digital Utilization, comprising four sub-components: strategies for design-based learning management using digital technology, teacher digital competency, collaboration, networking, self-reflection, and assessment and feedback provision; and 4) Curriculum Innovation Design in the Digital Era, comprising four sub - components: design of digital curriculum and instructional media in digital formats, design of flexible and student-connected curriculum, design of innovative curriculum, emphasizing technology skills, and curriculum evaluation. 2. The developed model comprised six elements: 1) principles, 2) objectives, 3) content, 4) process, 5) media and learning resources, and 6) measurement and evaluation. The overall validity and appropriateness of the developed model were rated at the highest level. 3. The effectiveness of the developed model indicated continuous improvement in the instructional leadership of teachers in the digital era. The overall mean score in the 8th assessment (x̄8 = 4.53) was higher than the 1st assessment (x̄1 = 2.39), demonstrating an average increase of 2.14, representing an 81.85% progress rate. When analyzed by component, ranked in descending order, Technology Integration and Digital Utilization showed the highest improvement (88.09%), followed by Curriculum Innovation Design in the Digital Era (83.73%), Self and Professional Development in the Digital Era (79.77%), and Learning Management and Student Development in the Digital Era (77.78%).
