หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาวิจัยหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เปิดรับนักศึกษารุ่นแรกในปี พ.ศ. 2553 ทั้งภาคปกติและภาคพิเศษ หลักสูตรได้มีการปรับปรุง 3 ครั้ง ในปี พ.ศ. 2557 พ.ศ. 2562 และ พ.ศ. 2567 วิทยานิพนธ์เรื่องแรกตีพิมพ์เผยแพร่ในปี พ.ศ. 2556 ในช่วงปี พ.ศ. 2556 ถึง 2567 มีวิทยานิพนธ์ได้รับการตีพิมพ์ทั้งหมด 72 เรื่อง ดังนั้นการวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์วิทยานิพนธ์เหล่านี้ โดยสารสนเทศ ที่ได้จะเป็นประโยชน์ในการพิจารณาปรับปรุงหลักสูตร การพัฒนาหัวข้อวิทยานิพนธ์ของนักศึกษา และการพัฒนากระบวนการทำวิทยานิพนธ์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบบันทึกข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยมีดังนี้ 1. วิทยานิพนธ์ 72 เรื่อง มีการตีพิมพ์และเผยแพร่มากที่สุดในปี พ.ศ. 2558 (จำนวน 19 เรื่อง ร้อยละ 26.40) รองลงมาคือ พ.ศ. 2559 (จำนวน 17 เรื่อง ร้อยละ 23.60) เป็นวิทยานิพนธ์ของนักศึกษาภาคพิเศษ (45 เรื่อง ร้อยละ 62.50) และของนักศึกษาภาคปกติ (27 เรื่อง ร้อยละ 37.50) โดยจำแนกตามหลักสูตรปี พ.ศ. 2552 (จำนวน 54 เรื่อง ร้อยละ 75.00) หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2557 (จำนวน 12 เรื่อง ร้อยละ 16.70) และหลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2562 (จำนวน 6 เรื่อง ร้อยละ 8.30) ส่วนหลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2567 ยังไม่มีผู้สำเร็จการศึกษา เมื่อจำแนกกลุ่มตามเป้าหมายหลักของการวิจัย แบ่งเป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มมุ่งพัฒนาหลักสูตร (จำนวน 36 เรื่อง ร้อยละ 50.00) และกลุ่มมุ่งพัฒนารูปแบบหรือรูปแบบการเรียนการสอน (จำนวน 34 เรื่อง ร้อยละ 47.20) กลุ่มอื่น ๆ (จำนวน 2 เรื่อง ร้อยละ 2.80) เรื่องแรกมุ่งศึกษาเชิงลึกทางด้านภาษาถิ่น สู่แนวทางการพัฒนาหลักสูตร อีกเรื่องมุ่งศึกษาโมเดลเชิงโครงสร้างพหุระดับ 2. วิทยานิพนธ์ 68 เรื่อง จากทั้งหมด 72 เรื่อง (ร้อยละ 94.40) ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบการวิจัยและพัฒนา (R and D) ที่เหลือแบ่งเป็น การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (2 เรื่อง ร้อยละ 2.80) การวิจัยเชิงนโยบายและการวิจัยเชิงคุณภาพ (ประเภทละ 1 เรื่อง ร้อยละ 1.40) แบบแผนการวิจัยที่มีความถี่สูงสุด คือ One Group Pretest Posttest Design (จำนวน 50 เรื่อง ร้อยละ 69.40) รองลงมาตามลำดับ ได้แก่ Pretest-Posttest Control Group Design (จำนวน 9 เรื่อง ร้อยละ 12.50) Randomized Control Group Pretest-Posttest Design (จำนวน 8 เรื่อง ร้อยละ 11.10) Non Experimental Research (3 เรื่อง ร้อยละ 4.20) ที่เหลืออีก 2 เรื่อง (ประเภทละ 1 เรื่อง ร้อยละ 1.40) เป็น Randomized Pretest-Posttest และ Control Group Time-Series Design 3. วิทยานิพนธ์ 72 เรื่อง มีการนำแนวคิดหรือทฤษฎีมาประยุกต์ใช้ทั้งหมด 55 แนวคิดหรือทฤษฎี โดยเรียงตามความถี่ 5 อันดับแรก ได้แก่ 1) การเรียนรู้แบบผสมผสาน (10 เรื่อง ร้อยละ 13.90) 2) การสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง (9 เรื่อง ร้อยละ 12.50) 3) การเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน (7 เรื่อง ร้อยละ 9.70) 4) เมตาคอกนิชัน (6 เรื่อง ร้อยละ 8.30) การเรียนรู้โดยใช้บริบทเป็นฐาน (6 เรื่อง ร้อยละ 8.30) และ 5) การเรียนรู้แบบร่วมมือ (5 เรื่อง ร้อยละ 6.90) 4. วิทยานิพนธ์เฉพาะกลุ่มมุ่งพัฒนาหลักสูตร (36 เรื่อง) หลักสูตรที่พัฒนามีความถี่สูงสุดเป็นหลักสูตรเสริม (ร้อยละ 41.70) รองลงมาตามลำดับ เป็นหลักสูตรฝึกอบรม (ร้อยละ 38.90) หลักสูตรรายวิชา (ร้อยละ 16.70) และหลักสูตรบูรณาการ (ร้อยละ 2.80) โดยองค์ประกอบของหลักสูตรที่ระบุไว้ตรงกัน (มากกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 80) มี 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ชื่อหลักสูตร 2) หลักการและเหตุผล 3) จุดมุ่งหมาย 4) โครงสร้างของหลักสูตร 5) กระบวนการการจัดกิจกรรม และ 6) การวัดและประเมินผล ส่วนองค์ประกอบอื่นที่ปรากฏ เช่น สื่อและแหล่งเรียนรู้ แนวคิดและทฤษฎีพื้นฐาน ส่วนองค์ประกอบของรูปแบบหรือรูปแบบการเรียนการสอนที่ระบุไว้ตรงกัน (มากกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 80) มี 8 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ชื่อรูปแบบ 2) ที่มาและความสำคัญ 3) แนวคิดและทฤษฎีพื้นฐาน 4) หลักการ 5) จุดมุ่งหมาย 6) โครงสร้างเนื้อหา 7) กระบวนการจัดการเรียนรู้ และ 8) การวัดและประเมินผล ส่วนองค์ประกอบอื่นที่ปรากฏ เช่น สื่อและแหล่งเรียนรู้ การนำรูปแบบไปใช้
The Doctor of Philosophy Program in Curriculum and Instruction Research at Sakon Nakhon Rajabhat University commenced its first cohort of students in 2010, offering enrollment through both regular and special programs. Since its inception, the curriculum has undergone three revisions in 2014, 2019, and 2024. The program’s first thesis was published in 2013. From 2013 to 2024, a total of 72 theses have been published. Accordingly, this research aimed to synthesize the theses produced within the program. The information obtained from this synthesis is expected to contribute to curriculum improvement, inform the development of thesis topics for students, and enhance the thesis development process. The research tools included a data recording form. Data analysis was conducted using frequency, percentage, and content analysis. The research findings were presented as follows: 1. Among the 72 theses, the highest number was published in 2015 (19 theses, 26.40%), followed by 17 theses in 2016 (23.60%). Of the total, 45 theses (62.50%) were produced by students enrolled in the special program, while 27 theses (37.50%) were authored by students in the regular program. When classified by curriculum version, 54 theses (75.00%) were completed under the 2009 curriculum, 12 theses (16.70%) under the revised 2017 curriculum, and six theses (8.30%) under the revised 2019 curriculum. As of now, no theses have been completed under the 2024 revised curriculum. Regarding the primary research focus, the theses can be categorized into three groups: (1) those aiming to develop curricula, comprising 36 theses (50.00%), (2) those focusing on the development of instructional models or approaches, totaling 34 theses (47.20%), and (3) other topics, totaling two theses (2.80%). One of the studies in this final group involved an in-depth investigation of regional dialects as a foundation for curriculum development, while the other focused on the development of a multilevel structural equation model. 2. Of the 72 theses, 68 (94.40%) employed the research and development (R&D) methodology. The remaining theses were distributed among other methodologies: participatory action research (2 theses, 2.80%), policy research (1 thesis, 1.40%), and qualitative research (1 thesis, 1.40%). In terms of research design patterns, the most frequently used design was the one-group pretest-posttest design (50 theses, 69.40%), followed by the pretest-posttest control group design (9 theses, 12.50%), the randomized control group pretest-posttest design (8 theses, 11.10%), and non-experimental research (3 theses, 4.20%). The remaining two theses (1 each, 1.40%) used the randomized pretest-posttest design and the control group time-series design. 3. Across the 72 theses, 55 distinct concepts or theories were applied. The top five most used were ranked: 1) blended learning (10 theses, 13.90%), 2) constructivism (9 theses, 12.50%), 3) brain-based learning (7 theses, 9.70%), 4) metacognition (6 theses, 8.30%) and context-based learning (6 theses, 8.30%), and 5) cooperative learning (5 theses, 6.90%). 4. Among the 36 theses focusing on curriculum development, the most frequently developed curriculum type was the enrichment curriculum (41.70%), followed by training curriculum (38.90%), course-based curriculum (16.70%), and integrated curriculum (2.80%). Six curriculum components were consistently defined (80% or more), including: 1) title, 2) principles and rationale, 3) objectives, 4) curriculum structure, 5) learning activity processes, and 6) assessment and evaluation. Other components, such as media and learning resources, and foundational theories and concepts, were also included. For instructional models, eight components were similar and consistent (80% or more): 1) title, 2) background and significance, 3) foundational theories and concepts, 4) principles, 5) objectives, 6) content structure, 7) learning management process, and 8) assessment and evaluation. Other components included media and learning resources, and the application of the model.
