การวิจัยครั้งนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อพัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยและพัฒนา ดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 4 ระยะ ประกอบด้วย ระยะที่ 1 ศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก ระยะที่ 2 ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก ระยะที่ 3 พัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก และระยะที่ 4 ศึกษาผลการใช้รูปแบบ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 1) แบบประเมินสภาพที่เป็นจริงและสภาพที่ควรจะเป็นของภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก 2) แบบทดสอบก่อนและหลังอบรมเชิงปฏิบัติการ และ 3) แบบประเมินพฤติกรรมภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน PNI Modified Wilcoxon Sign Rank Test และ One Sample t-test ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก ประกอบด้วย 1) การกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ และเป้าหมายการเรียนรู้ 2) การบริหารจัดการหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ 3) การเสริมสร้างบรรยากาศและสนับสนุนทรัพยากรการเรียนรู้ 4) การพัฒนาบุคลากร 5) การนิเทศ กำกับติดตาม และประเมินผลการจัดการศึกษา 6) การพัฒนานักเรียน และ 7) คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพ 2. องค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก ที่มีค่าดัชนีความต้องการจำเป็นมากกว่าค่าดัชนีความต้องการจำเป็นในภาพรวม ได้แก่ 1) การพัฒนาบุคลากร การพัฒนานักเรียน และ 3) การกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจและเป้าหมายการเรียนรู้ 3. รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก ประกอบด้วยข้อแนะนำในการใช้รูปแบบ ความเป็นมาและความสำคัญของรูปแบบ หลักการของรูปแบบ วัตถุประสงค์ของรูปแบบ เนื้อหาของรูปแบบ กระบวนการพัฒนาของรูปแบบ สื่อและแหล่งการเรียนรู้ และการติดตามและประเมินผล 4. ผลการใช้รูปแบบ พบว่า 1) ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก หลังอบรมเชิงปฏิบัติการสูงกว่าก่อนอบรมเชิงปฏิบัติการ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) พฤติกรรมภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก หลังการอบรมเชิงปฏิบัติการสูงกว่าเกณฑ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
The objective of this study was to develop an instructional leadership of small-sized primary school administrators under the Basic Education Commission offices in the northeast. This research and development procedures were divided into four phases. Phase 1 was to identify the components of instructional leadership of small-sized primary school administrators. Phase 2 was to explore the needs of instructional leadership development of small-sized primary school administrators. Phase 3 was to develop an instructional leadership development model. And Phase 4 was to evaluate the results of the model implementation. The tools used to collect the data were 1) an assessment form on the current and desirable state of instructional leadership of small-sized primary school administrators, 2) Pre-test and post-test of the training and 3) a behavior evaluation form of instructional leadership model of small-sized primary school administrators. Statistics used in data analysis were percentage, mean, standard deviation PNI Modified Wilcoxon Sign Rank Test and One sample t-test.