การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารที่ส่งผลต่อสมรรถนะการบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารโรงเรียนและครู จำนวน 313 คน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามชนิดแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ โดยมีค่าความเที่ยงตรงระหว่าง 0.60-1.00 ค่าอำนาจจำแนกระหว่าง 0.901-0.918 และค่าความเชื่อมั่น 0.91 สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบเป็นขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหาร ประกอบด้วย 1) การกำหนดพันธกิจของโรงเรียน 2) การบริหารจัดการด้านการเรียนรู้ 3) การบริหารหลักสูตร 4) การพัฒนาและส่งเสริมคุณภาพนักเรียน และ 5) การเสริมสร้างบรรยากาศแห่งการเรียนรู้ของโรงเรียน โดยทุกองค์ประกอบมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ส่วนองค์ประกอบสมรรถนะการบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ของครู ประกอบด้วย 1) การสร้างและพัฒนา หลักสูตร 2) ความรู้และความสามารถในการออกแบบการเรียนรู้ 3) การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ 4) การใช้และพัฒนาสื่อนวัตกรรม เทคโนโลยีเพื่อการจัดการเรียนรู้ และ 5) การวัดและการประเมินผลการเรียนรู้ โดยทุกองค์ ประกอบมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด 2. ระดับภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียน โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3. ระดับสมรรถนะการบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ของครู โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 4. ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารกับสมรรถนะการบริหารจัดการหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ของครู มีความสัมพันธ์กันทางบวกในระดับสูง อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01 5. ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารที่สามารพยากรณ์สมรรถนะการบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ของครู อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 จำนวน 2 ตัวแปร คือ การบริหารหลักสูตร (X3) และการพัฒนาและส่งเสริมคุณภาพนักเรียน (X4) โดยมีอำนาจพยากรณ์ ได้ร้อยละ 94.60 มีความคลาดเคลื่อนมาตรฐานในการพยากรณ์ .038 สามารถเขียนสมการพยากรณ์ ดังนี้ สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ Y´ = 1.637 + 0.567(X3) + 0.087(X4) สมการพยากรณ์ในรูปคะแนนมาตรฐาน Z´y = 0.910(Z3) + 0.079(Z4) 6. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารที่ส่งผลต่อสมรรถนะการบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ของครู จำนวน 2 ด้าน ได้แก่ 1) การบริหารหลักสูตร 2) การพัฒนาและส่งเสริมคุณภาพนักเรียน โดยมีแนวทางการพัฒนาทั้งสิ้น 14 แนวทาง ภาพรวมมีความความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด