การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาองค์ประกอบ สภาพที่เป็นอยู่จริงและสภาพที่ควรจะเป็น เปรียบเทียบสภาพที่เป็นอยู่จริงและสภาพที่ควรจะเป็น หาความต้องการจำเป็น และหาแนวทางการพัฒนา Soft Skills ของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3 กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารโรงเรียน และครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 337 คน จำแนกเป็นผู้บริหารโรงเรียน จำนวน 91 คน และครู จำนวน 246 คน จากโรงเรียน 91 โรงเรียน โดยกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างใช้ตาราง ของ Krejcie and Morgan และใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ โดยแบบสอบถามสภาพที่เป็นอยู่จริง มีค่าอำนาจจำแนก 0.40 – 0.83 และมีค่าความเชื่อมั่น 0.972 กับสภาพที่ควรจะเป็น มีค่าอำนาจจำแนก 0.37 – 0.92 และค่าความเชื่อมั่น 0.982 การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบ Soft Skills ของผู้บริหารโรงเรียน ประกอบด้วย 5 ด้าน 1) ด้านการสื่อสาร 2) ด้านการทำงานแบบทีม 3) ด้านการคิดวิเคราะห์เพื่อแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ 4) ด้านความสามารถในการเป็นภาวะผู้นำ 5) ด้านการเป็นมืออาชีพตามหลักธรรมาภิบาล ผลการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อยืนยันองค์ประกอบของแนวทาง การพัฒนา Soft Skills ของผู้บริหารโรงเรียน พบว่า ผู้เชี่ยวชาญเห็นด้วยทุกองค์ประกอบ 2. สภาพที่เป็นอยู่จริงและสภาพที่ควรจะเป็น Soft Skills ของผู้บริหารโรงเรียน พบว่า สภาพที่เป็นอยู่จริง อยู่ในระดับมาก ส่วนสภาพที่ควรจะเป็น อยู่ในระดับมากที่สุด 3. ผลการเปรียบเทียบสภาพที่เป็นอยู่จริงและสภาพที่ควรจะเป็น Soft Skills ของผู้บริหารโรงเรียน พบว่า สภาพที่เป็นอยู่จริง จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง พบว่า โดยรวมแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนจำแนกตามลักษณะการเปิดสอน และจำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน พบว่า โดยรวมแตกต่างกัน ส่วนสภาพที่ควรจะเป็น จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง พบว่า โดยรวมแตกต่างกัน ส่วนจำแนกตามลักษณะการเปิดสอน และประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน พบว่า โดยรวมแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4. ความต้องการจำเป็น Soft Skills ของผู้บริหารโรงเรียน โดยเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย คือ 1) ด้านการเป็นมืออาชีพตามหลักธรรมาภิบาล 2) ด้านการทำงานแบบทีม 3) ด้านการคิดวิเคราะห์เพื่อแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ 4) ด้านความสามารถในการเป็นภาวะผู้นำ และ 5) ด้านการสื่อสาร 5. แนวทางการพัฒนา Soft Skills ของผู้บริหารโรงเรียน 5 ด้าน ดังนี้ 1) ด้านความสามารถในการเป็นภาวะผู้นำ เป็นเครื่องมือสำคัญในการจูงใจและพัฒนาบุคลากร เพื่อก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในองค์กร 2) ด้านการสื่อสาร ควรมีการพัฒนาทักษะการสื่อสารเชิงกลยุทธ์และการนำเสนออย่างเป็นระบบ เพื่อเสริมสร้างการบริหารจัดการด้วยระบบคุณภาพและการดำเนินงานตามนโยบายให้บรรลุผลอย่างมีประสิทธิภาพ 3) ด้านการทำงานแบบทีมเป็นทีมช่วยสร้างสัมพันธภาพที่ดี ความผูกพันต่อองค์กร และบรรยากาศการทำงานเชิงบวก อันนำไปสู่ความรับผิดชอบร่วมกันและความสำเร็จของการดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพ 4) ด้านการคิดวิเคราะห์เพื่อแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ การแก้ปัญหาเชิงซับซ้อนจำเป็นต้องอาศัยการคิดวิเคราะห์อย่างรอบด้าน การบูรณาการทักษะย่อยหลายด้าน และการสร้างสรรค์แนวทางแก้ไขที่เหมาะสมกับสถานการณ์ และ 5) ด้านการเป็นมืออาชีพตามหลักธรรมาภิบาล ผู้บริหารที่ยึดหลักธรรมาภิบาลสามารถบูรณาการทั้งศาสตร์และศิลป์ในการบริหาร มีความรอบรู้ แสวงหาข้อมูลเพื่อการตัดสินใจอย่างรอบคอบ และนำพาสถานศึกษาให้บรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพและได้รับการยอมรับจากทุกภาคส่วน
The purposes of this research were to examine components, current and desirable conditions, to compare current and desirable conditions, to identify priority needs, and to propose guidelines for developing soft skills of school administrators under Sakon Nakhon Primary Educational Service Area Office 3. The sample consisted of 337 participants, including 91 school administrators and 246 teachers from 91 schools under Sakon Nakhon Primary Educational Service Area Office 3 in the 2025 academic year. The sample size was determined using the Krejcie and Morgan table, and a multi-stage random sampling was employed. The research instruments were questionnaires and interview forms. The questionnaire regarding the current condition demonstrated the discriminative power ranging from 0.40 to 0.83, with a reliability coefficient of 0.972. For the assessment of the desirable condition, the discriminative power ranged from 0.37 to 0.92, with a reliability coefficient of 0.982. The data were analyzed using frequency, percentage, mean, standard deviation, and the Priority Needs Index (PNI). The research findings revealed that: 1. The components of school administrators’ soft skills consisted of five aspects: 1) communication, 2) teamwork, 3) analytical and creative problem-solving thinking, 4) leadership ability, and 5) professionalism based on good governance principles. The results from expert interviews confirmed that all experts agreed with these components. 2. The overall current condition of school administrators’ soft skills was at a high level, while the desirable condition was at the highest level. 3. The comparison between the current and desirable conditions of school administrators’ soft skills revealed that, overall, statistically significant differences were observed at the 0.01 level when classified by participants’ positions. Overall differences were also found when classified by types of school program provision and work experience. For the desirable condition, overall differences were observed when classified by positions. Overall differences based on types of school program provision and work experience were statistically significant at the 0.05 level. 4. The priority needs for developing soft skills of school administrators, were ranked from highest to lowest, were: 1) professionalism based on good governance principles, 2) teamwork, 3) analytical and creative problem - solving thinking, 4) leadership ability, and 5) communication. 5. The guidelines for developing school administrators’ soft skills consisted of five aspects as follows: 1) Leadership Ability serves as an important tool for motivating and developing personnel to create positive organizational change; 2) Communication. Developing strategic communication skills and systematic presentation skills are required to enhance quality management, and effective policy implementation; 3) Teamwork helps build positive relationships, organizational commitment, and a positive working atmosphere, leading to shared responsibility and effective operational success; 4) Analytical and Creative Problem-Solving Thinking requires comprehensive analysis, integration of various sub-skills, and the development of appropriate solutions for complex situations; and 5) Professionalism Based on Good Governance Principles enables administrators to integrate both the science and the art of management, possess broad knowledge, seek relevant information to support informed decision-making, and lead educational institutions toward achieving their goals effectively while gaining acceptance from all stakeholders.
