การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ การประเมินความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหาร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้าฝ่ายวิชาการ และครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 348 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ โดยแบบสอบถามเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 มีค่าอำนาจจำแนกสภาพปัจจุบันอยู่ระหว่าง 0.47 – 0.89 และ 0.43 – 0.80 ตามลำดับ มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.98 และ 0.97 ตามลำดับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One – Way ANOVA) และการคำนวณระดับความต้องการจำเป็นใช้วิธี Modified Priority Needs Index (PNImodified) ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบัน โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง และสภาพที่พึงประสงค์ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2. สภาพปัจจุบันภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหาร ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้าฝ่ายวิชาการ และครูผู้สอน จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง ลักษณะการเปิดสอน โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน โดยรวมไม่แตกต่างกัน 3. สภาพที่พึงประสงค์ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหาร ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้าฝ่ายวิชาการ และครูผู้สอน จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 จำแนกตามลักษณะการเปิดสอน โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน โดยรวมไม่แตกต่างกัน 4. ความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหาร แต่ละด้านมีลำดับที่แตกต่างกัน เรียงอันดับความต้องการจำเป็นจากมากไปน้อยได้แก่การสร้างบรรยากาศ และวัฒนธรรมดิจิทัลในโรงเรียน (PNImodified = 0.482) การใช้เทคโนโลยีในการบริหารจัดการและวางแผน (PNImodified = 0.475) การกำหนดวิสัยทัศน์ดิจิทัลและการสื่อสารโดยใช้เทคโนโลยี (PNImodified = 0.472) การพัฒนาหลักสูตรและการสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ (PNImodified = 0.464) และการนิเทศการศึกษาโดยใช้เทคโนโลยีอย่างชาญฉลาด (PNImodified = 0.444) 5. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารจากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ สรุปได้ดังนี้ 1) ด้านการสร้างบรรยากาศและวัฒนธรรมดิจิทัลในโรงเรียนได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาควรกำหนดวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อยกระดับการเรียนการสอนและการบริหารจัดการโรงเรียน 2) ด้านการใช้เทคโนโลยีในการบริหารจัดการและวางแผน ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาควรใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ หรือแพลตฟอร์มการจัดการโรงเรียนเพื่อรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลต่าง ๆ และ 3) ด้านการกำหนดวิสัยทัศน์ดิจิทัลและการสื่อสารโดยใช้เทคโนโลยี ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาต้องวิเคราะห์สภาพปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคต ของการศึกษาและเทคโนโลยี สร้างวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน เน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 และการเรียนรู้ตลอดชีวิต
This research aimed to examine current and desirable conditions, needs assessment and guidelines for developing academic leadership in the digital era of administrators under Nakhon Phanom Primary Educational Area Office 1. The sample consisted of 348 participants, including school administrators, head of academic division, and teachers under Nakhon Phanom Primary Educational Area Office 1, in the 2025 academic year. The research instruments comprised questionnaires assessing current and desirable conditions on administrators’ academic leadership in the digital era under Nakhon Phanom Primary Education Area Office 1, with discriminative power values ranging from 0.47 to 0.89 and from 0.43 to 0.80, respectively, and the reliability of 0.98, and 0.97. The statistics used for data analysis were percentage, mean, standard deviation. One-Way ANOVA analysis and the Modified Priority Needs Index (PNImodified) method. The results revealed that: 1. The current conditions were overall at a moderate level, whereas the desirable conditions were at the highest level overall. 2. The current conditions of administrators’ academic leadership in the digital era, as perceived by participants and classified by positions and types of school program provision, differed significantly at the 0.01 level. However, no statistically significant differences were found overall in terms of work experience. 3. The overall desirable condition of administrators’ academic leadership in the digital era, as perceived by participants’ positions, differed significantly at the 0.01 level. In terms of types of school program provision, the overall difference was statistically significant at the 0.05 level. However, no overall differences were found in terms of work experience. 4. The needs for developing academic leadership in the digital era of administrators, across all aspects, were ranked in a descending order: creating a digital atmosphere and culture in schools (PNImodified = 0.482), using technology for management and planning (PNImodified = 0.475), formulating a digital vision and communicating through technology (PNImodified = 0.472), developing curriculum and learning innovation (PNImodified = 0.464), and providing educational supervision through the wise use of technology (PNImodified = 0.444). 5. The guidelines for developing administrators’ academic leadership in the digital era from the interviews with experts were as follows: 1) creating a digital atmosphere and culture in schools: School administrators should set a clear vision for utilizing digital technology to improve teaching and learning and school management, 2) using technology in management and planning: School administrators should use information systems for management or school management platforms to collect and analyze various data, and 3) Formulating a digital vision and communicating through technology: School administrators must analyze current conditions and future trends of education and technology, and create a clear vision with a focus on developing learner quality, 21st-century skills, and lifelong learning.
