การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ หาความสัมพันธ์ หาอำนาจพยากรณ์ และหาแนวทางยกระดับการจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม กลุ่มตัวอย่าง ที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย ผู้อำนวยการสถานศึกษา รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการและครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม ประจำปีการศึกษา 2568 รวมทั้งสิ้น 318 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่ม กลุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น (Stratified Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ด้านการจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.734 - 0.901 และมีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.985 และประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.250-0.929 และมีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.941 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ใช้สถิติ t - test แบบ Independent Samples การวิเคราะห์ One - Way ANOVA ค่าสหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน (Pearson’s product-moment correlation coefficient) และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแต่ละขั้นตอน (Stepwise multiple regression analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1. การจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 ตามความคิดเห็นของผู้อำนวยการโรงเรียน รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการและครูผู้สอน โดยรวม อยู่ในระดับมาก 2. ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ ตามความคิดเห็นของผู้อำนวยการโรงเรียน รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการและครูผู้สอน โดยรวม อยู่ในระดับมาก 3. การจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม ตามความคิดเห็นของผู้อำนวยการโรงเรียน รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการและครูผู้สอน จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง พบว่า โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน พบว่า โดยรวมและรายด้านทุกด้านไม่แตกต่างกัน และจำแนกตามขนาดโรงเรียน พบว่า โดยรวม และรายด้านทุกด้านไม่แตกต่างกัน 4. ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม ตามความคิดเห็นของผู้อำนวยการโรงเรียน รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการและครูผู้สอน จำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง ประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน และขนาดโรงเรียน พบว่า โดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน 5. ความสัมพันธ์ระหว่างการจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 กับประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม โดยรวม พบว่า มีความสัมพันธ์ระดับสูง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 6. อำนาจพยากรณ์การจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม จำนวน 5 ด้าน พบว่า มีจำนวน 4 ด้าน ที่สามารถพยากรณ์ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียน สังกัดสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม โดยรวมได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ได้แก่ 1) ด้านการประยุกต์ใช้ความรู้ในการปฏิบัติงานในศตวรรษที่ 21 2) ด้านการจัดระบบความรู้ในศตวรรษที่ 21 3) ด้านการกำหนดองค์ความรู้ใหม่ในศตวรรษที่ 21 มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ส่วนด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างบุคลากรผ่าน AI มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 7. แนวทางการพัฒนาการจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม มีดังนี้ 1) โรงเรียนกำหนดมาตรฐานร่วม นิยาม ตัวชี้วัด เกณฑ์การให้คะแนนแบบรูบริก/ชิ้นงาน เพื่อให้ครูสอน ประเมินในแนวเดียวกัน 2) โรงเรียนควรพัฒนาทักษะสืบค้นและคัดกรองแหล่งข้อมูลอย่างมีวิจารณญาณ 3) โรงเรียนควรมีธรรมาภิบาลข้อมูลสิทธิ์ ความปลอดภัยสำรองข้อมูล และระบบสนับสนุนการทำงานร่วมกันให้ยั่งยืน 4) โรงเรียนควรมีระบบสนับสนุนการใช้ AI อย่างยั่งยืน เช่น สกัดบทเรียน ผู้ดูแล ความปลอดภัยอบรมครู เป็นต้น และ 5) โรงเรียนควรแปลงองค์ความรู้ให้เป็นแนวปฏิบัติหรือเครื่องมือ เช่น คู่มือการปฏิบัติงาน หรือแบบตรวจสอบรายการ (Checklist) เพื่อเอื้อให้ครูสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ทันทีและมีประสิทธิภาพ
The purposes of this research were to investigate, compare, determine the relationship, identify the predictive power, and establish guidelines for elevating the 21st-century knowledge management that affected the learning management effectiveness in schools under the Nakhon Phanom Secondary Educational Service Area Office. The research sample consisted of 318 participants, including school directors, deputy directors of academic affairs, and teachers under the Nakhon Phanom Secondary Educational Service Area Office during the 2025 academic year. The sample was obtained using a stratified random sampling. The instrument used for data collection was a 5-level rating scale questionnaire. For the 21st-century knowledge management aspect, the discriminative power ranged from 0.734 to 0.901, with the reliability coefficient of 0.985. For the learning management effectiveness aspect, the discriminative power ranged from 0.250 to 0.929, with the reliability coefficient of 0.941. The statistics used for data analysis included frequency, percentage, mean, and standard deviation. Hypothesis testing and further analysis were conducted using the Independent Samples t - test, One-Way ANOVA, Pearson’s product-moment correlation coefficient, and Stepwise multiple regression analysis. The findings were as follows. 1. The 21st-century knowledge management, as perceived by participants, was overall at a high level. 2. The learning management effectiveness, as perceived by participants, was overall at a high level. 3. The 21st-century knowledge management in schools, as perceived by participants, when classified by positions, showed differences overall at the 0.05 level of significance. When classified by work experience and school sizes, the results showed no significant differences overall or in any dimension. 4. The learning management effectiveness in schools, as perceived by participants, when classified by positions, work experience, and school sizes, showed no significant differences overall or in any aspect. 5. The relationship between the 21st-century knowledge management and the learning management effectiveness in schools was overall at a high level, with the 0.01 level of significance. 6. Regarding the predictive power of the 21st-century knowledge management in schools, five aspects were examined. The results indicated that four aspects significantly predicted the overall learning management effectiveness at the 0.01 level of significance. These variables were: 1) applying knowledge in work practices in the 21st century, 2) organizing the 21st century knowledge, and 3) defining new knowledge in the 21st century. Knowledge sharing among personnel through AI was also a significant predictor at the 0.05 level of significance. 7. The guidelines for developing the 21st-century knowledge management that enhances the learning management effectiveness in schools under the Secondary Educational Service Area Office Nakhon Phanom are as follows: 1) Schools should establish shared standards, including definitions, indicators, and rubrics/work products, so that teachers can teach and assess consistently in the same direction. 2) Schools should develop teachers’ information searching and critical source-evaluation skills. 3) Schools should strengthen data governance, including access rights, data security, data backup, and sustainable collaboration-support systems. 4) Schools should provide a sustainable AI support system, such as lesson extraction, designated AI coordinators, safety measures, and teacher training. and 5) Schools should translate knowledge into practical guidelines or tools, such as user manuals and checklists for immediate teacher use.
