การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ หาความสัมพันธ์ หาอำนาจพยากรณ์และหาแนวทางพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารทั่วไปของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้างานบริหารทั่วไป ครูผู้สอน และประธานกรรมการสถานศึกษา ปีการศึกษา 2568 จำนวน 344 คน จำแนกเป็นผู้บริหารโรงเรียน จำนวน 90 คน หัวหน้ากลุ่มงานบริหารทั่วไป จำนวน 45 คน ครูผู้สอน จำนวน 164 คน และประธานกรรมการสถานศึกษา จำนวน 45 คน จากโรงเรียน 45 โรงเรียน ใช้การสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ โดยแบบสอบถามเกี่ยวกับการบริหารแบบมีส่วนร่วม ค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.660 - 0.880 ค่าความเชื่อมั่น 0.905 และและประสิทธิผลการบริหารทั่วไปของโรงเรียน ค่าอำนาจอยู่ระหว่าง 0.630 - 0.860 ค่าความเชื่อมั่น 0.886 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบค่าที (t - test) ชนิด Independent Samples ค่าสหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแต่ละขั้นตอน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. การบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียน โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2. ประสิทธิผลการบริหารทั่วไปของโรงเรียน โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3. ผลการเปรียบเทียบการบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร จำแนกตามสถานภาพ และขนาดโรงเรียน โดยรวมไม่แตกต่างกัน แต่จำแนกตามประสบการณ์การทำงาน โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 4. ผลการเปรียบเทียบประสิทธิผลการบริหารทั่วไปของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร จำแนกตามสถานภาพ ขนาดโรงเรียน และประสบการณ์การทำงาน โดยรวมไม่แตกต่างกัน 5. การบริหารแบบมีส่วนร่วมกับประสิทธิผลการบริหารทั่วไปของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร โดยรวมมีความสัมพันธ์ทางบวก อยู่ในระดับสูง (rXtotalYtotal = 0.878) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 6. การบริหารแบบมีส่วนร่วม จำนวน 6 ด้าน พบว่ามี 6 ด้านที่สามารถพยากรณ์ประสิทธิผลการบริหารทั่วไปได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ได้แก่ ด้านการเป็นเจ้าขององค์กรร่วมกัน, ด้านการมีส่วนร่วมในการวางแผนกำหนดเป้าหมาย, ด้านความไว้วางใจซึ่งกันและกัน และด้านการตัดสินใจร่วมกัน โดยร่วมกันพยากรณ์ได้ ร้อยละ 41.00 และมีความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของการพยากรณ์เท่ากับ ±0.32910 7. แนวทางการพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารทั่วไปของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร จำนวน 6 ด้าน คือ 7.1 ด้านการมีส่วนร่วมในการวางแผนกำหนดเป้าหมาย โรงเรียนควรเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่ายร่วมวิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการจำเป็น 7.2 ด้านการตัดสินใจร่วมกัน ผู้บริหารควรส่งเสริมการทำงานในรูปแบบคณะกรรมการ เปิดใจรับฟังความคิดเห็นที่แตกต่าง 7.3 ด้านการมีส่วนร่วมในการรับผิดชอบในหน้าที่ ควรมีการกระจายอำนาจและมอบหมายงานตามความรู้ความสามารถของบุคลากรอย่างเหมาะสม 7.4 ด้านการมีส่วนร่วมในการติดตามประเมินผล ควรพัฒนาระบบการกำกับ ติดตาม และประเมินผลการดำเนินงานที่มีมาตรฐาน 7.5 ด้านการเป็นเจ้าขององค์กรร่วมกัน ผู้บริหารควรสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นความสมัครสมานสามัคคี 7.6 ด้านความไว้วางใจซึ่งกันและกัน ผู้บริหารควรบริหารงานด้วยความโปร่งใส ตรวจสอบได้
The objectives of this research were to examine, compare, and determine the relationship, to identify predictive power, and to establish guidelines for developing participatory management affecting the effectiveness of general school administration under the Secondary Educational Service Area Office Sakon Nakhon. The research sample consisted of 344 participants for the 2025 academic year, including 90 school administrators, 45 heads of general administration division, 164 teachers, and 45 chairpersons of the school board from 45 schools, obtained through multi-stage random sampling. The research instruments were questionnaires and interview forms. The questionnaires assessing participatory management and the effectiveness of general school administration yielded item discrimination indices ranging from 0.660 to 0.880, and from 0.630 to 0.860, respectively, with reliability coefficients of 0.905 and 0.886. Data were analyzed using frequency, percentage, mean, standard deviation, Independent Samples t - test, Pearson’s product-moment correlation coefficient, and Stepwise multiple regression analysis. Qualitative data were analyzed using content analysis. The research findings were as follows: 1. The level of participatory management in schools was overall at the highest level. 2. The effectiveness of general school administration was overall at the highest level. 3. The overall participatory school management showed no significant differences based on positions and school sizes; however, differences were found based on work experience at the 0.01 level of significance. 4. The overall effectiveness of general school administration revealed no significant differences based on positions, school sizes, or work experience. 5. The participatory management and the effectiveness of general school administration had a very strong positive correlation (rXtotalYtotal = 0.878**) at the 0.01 significance level. 6. All six aspects of participatory management Shared Ownership, Joint Planning and Goal Setting, Mutual Trust, and Joint Decision Making significantly predicted the effectiveness of general school administration at the 0.01 level, accounting for 41.00% of the standard error of estimate of ±0.32910. 7. The guidelines for developing participatory management across six dimensions include: 7.1 Joint Planning: engaging all stakeholders in situational and needs analysis; 7.2 Joint Decision-Making: promoting committee-based work and openness to diverse opinions; 7.3 Shared Responsibility: decentralizing authority based on staff competence; 7.4 Monitoring and Evaluation: developing standardized supervision and evaluation systems; 7.5 Shared Ownership: fostering a collaborative organizational culture; and 7.6 Mutual Trust: ensuring transparent and accountable administration.
